Kendi içinde çok değişik şekilleri ve çeşitli özellikleri bulunan şelpe tekniğinde, elin bütün tellere yukarıdan aşağı ve aşağıdan yukarı vurulması gibi iki temel fonksiyon vardır. Vuruş şekli, ifade ve tını olarak farklı anlayışta olan bu iki fonksiyon, kendi içinde de çeşitli özellikler göstermektedir.
Tel Çekme Tekniği
Tel çekme, bağlamanın temel tekniklerindendir. Parmakla teli çekerek ses çıkarmayı ifade eden bu teknik, kopuzun ilk dönemlerinden bu güne kadar gelişerek süregelmiştir. Anadolu'da el ile bağlama çalma geleneğinin genelinde rastlanılan bu icra şekli, Doğu yöreleri ve Teke Bölgesinde farklılıklar içermektedir. Bu pozisyonda genellikle alt ve orta tel için işaret parmağı alttan yukarı, üst tel için ise başparmak kullanılarak yukarıdan aşağı çekilmek suretiyle ses çıkarılmaktadır. Doğu yörelerimizde genellikle uzun hava icralarında, zaman zaman da ritmik ezgilerde kullanılan bu teknikte, ezginin her sesine birebir vuruşlar gelebilmektedir. Kendisine özgü bir tını karakteri olan bu tekniğin tipik özelliği, sağ el ile az sayıda vuruş yapıp sol el ile olabildiğince çok sayıda ses çıkarılmasıdır. Kanımızca, özellikle hızlı ezgilerde her notaya bir vuruş yapmanın zorluğu bu anlayışı doğurmuş olmalıdır.
Parmak Vurma Tekniği
Parmak vurma tekniği; Anadolu el ile bağlama çalma geleneği içerisinde yer alan ve dünyada yalnızca Anadolu'nun Teke bölgesi Yörük Türkmen kültürüne ait özgün bir ses çıkarma tekniğidir. Bu teknik, şelpe ve tel çekme teknikleri gibi bağlamanın köklerine uzanan derin bir tarihe sahip değildir. Bağırsak tel ile mümkün olmayan, ancak madeni telin kolay tınlamasına bağlı olarak gelişen bu tekniğin, iyimser bir bakışla madeni tellerin bağlamaya takılışına kadar uzanan bir geçmişi vardır
Parmak vurma tekniği; bağlamada açık tellerin bir tam beşli tizindeki perdeye genellikle işaret parmağı, bazen de orta parmakta vurulup çekilmesini ifade eden bir ses çıkarma tekniğidir.
Müfredat
Şelpe Eğitimi Müfredatı Konu Üzerine Temel Bilgiler*Şelpenin kökeni ve tarihçesi*Şelpe transkripsiyonuŞelpe ÖğretimiBirinci Bölüm:1. Aşama *Pençe Tekniği:Tüm Teller VurmaTek Parmak Kullanımıİkileme HareketleriÖrnek Eser :Seherde bir bağa girdim *Parmak vurma tekniği: **Parmak vurma tekniği üzerine alıştırmalar:Sol El Parmaklarının Simetrik YürüyüşüSol El Parmaklarının Asimetrik YürüyüşüSağ El Parmaklarının Simetrik YürüyüşüSağ El Parmaklarının Asimetrik YürüyüşüSağ ve Sol El Parmakları İle Peşpeşe Vurup Çekme ÇalışmasıSağ El Orta Parmak KullanımıÖrnek Eser : Deriko (Düzenleme: Erdal Erzincan)2. Aşama*Pençe Tekniği:Pençe tekniğinde ritmik vuruş kalıpları: Örnek Eser :Efsaneyim (Pençe Bölümü)Örnek Eser : Yayla Yolları (Pençe Bölümü)*Parmak vurma tekniği: Çift Sesler Üzerine ÇalışmaÖrnek Eser : Saray Yolu (Düzenleme: Erol PARLAK)3. Aşama*Pençe Tekniği:Pençe Tekniğinde Kompleks HareketlerTaramaTrilSürtmeDiğer Kompleks Hareketler*Tel Çekme Tekniği:Tel çekme tekniği ile ezgi çalımıTel Çekme Tekniğinde Baş, Orta, İşaret ve Yüzük Parmaklarının KullanılmasıÖrnek Eser : Kızım Sana Fistan Aldım (Düzenleme: Erol PARLAK4. Aşama*Parmak Tekniği:Yüzük Parmağının KullanılmasıÖrnek Eser : Serenler Zeybeği (Arif SAĞ - Erol PARLAK - Erdal ERZİNCAN)Örnek Eser : Yayla Yolları (Tüm Eser)(Düzenleme: Erol PARLAK)5. Aşama*Şelpeye Ait Üç Tekniğin (Parmak Vurma, Pençe, Tel Çekme) İç İçe KullanımıÖrnek Eser : Boğaz Havası (Düzenleme: Erol PARLAK)Örnek Eser : Sarı Zeybek (Düzenleme: Erdal ERZİNCAN)Örnek Eser : Habudiyar (Düzenleme: Erol PARLAK)6. Aşama*Parmak Vurma Tekniğinde Armonik YapıÖrnek Eser : Naz Barı (Düzenleme: Erol PARLAK)Örnek Eser : Elmas Oyun Havası (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)*Pençe Tekniğinde Armonik YapıÖrnek Eser : Duaz-ı İmam (Düzenleme: Erol PARLAK)Bölüm Sonu Eserleri:Bağlama Üvertürü (Düzenleme: Erdal ERZİNCAN)Göç Yolları (Düzenleme: Erol PARLAK)Şenlik Raksı (Düzenleme: Erol PARLAK)Kaytağı (Düzenleme: Erdal ERZİNCAN)İkinci Bölüm:1. Aşama*Şelpe Tekniğinde Ezgi Düzenleme (Mızraplı Eser ve Notanın Şelpe Tekniğine Uyarlanması)Örnek Eser : Efsaneyim ( Tüm Eser) (Arif SAĞ - Erol PARLAK - Erdal ERZİNCAN)2. Aşama*Armoniye GirişParmak ArpejiÖrnek Eser Üzerinde İncelemeÖrnek Eser : Daldalan Barı (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)3. Aşama *Akorların Parmak Arpeji ile İfadelendirilmesi ve Parmak Arpej AlıştırmalarıÖrnek Eser : Memberi (Düzenleme: Ali Kazım AKDAĞ)4. Aşama*Ritmik Olmayan Halk Ezgilerinin Şelpe Tekniği ile ÇalınmasıÖrnek Eser : Ağıt (Düzenleme: Erol PARLAK)Örnek Eser : Doğaçlama (Düzenleme: Erol PARLAK)5. Aşama*Akor Bilgisi, Akor Bağlanışı, Kompleks AkorlarBölüm Sonu Eserleri:Topal Oyun Havası (Düzenleme: Erol Parlak)Ezgi Akşamı (Müzik: Sinan ÇELİK) (Düzenleme: Erol PARLAK)Nihavend Longa (Düzenleme: Erkan ÇANAKÇI)Şehnaz Longa (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Üçüncü Bölüm1. Aşama*Herhangi Bir Ezginin Akorlarının ÇıkarılmasıÖrnek Eser : Evleri Görünüyor (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)2. Aşama*Şelpe Tekniğinin Grup İçinde (Birden Çok Bağlama İle) Kullanımı*Beş Bağlama İçin Düzenlenmiş Eserlerin ÇalışılmasıÖrnek Eser : Zile Semahı (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Beş Bağlama İçin Örnek Eser : Daldalan Barı (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)3. Aşama*Şelpe Tekniğinde İleri Düzeydeki EserlerÖrnek Eser : İstanbul Türküsü (Düzenleme: Erol PARLAK) Örnek Eser : Kürdilihicazkar Longa (Düzenleme: Güven TÜRKMEN)Örnek Eser : Çay Zeybeği (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Örnek Eser : Efsaneyim (Erol PARLAK)Örnek Eser : Çeke Çeke (Düzenleme: Erdal ERZİNCAN)Beş Bağlama İçin Örnek Eser : Sultaniyegah Sirto (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)4. Aşama*Bağlama Düzeni Haricindeki Otantik EserlerÖrnek Eser : Nene Torun Havası (Anonim)Örnek Eser : Kocaoğlan Zeybeği (Anonim)Örnek Eser : Tahtacı Semahı (Düzenleme: Erol PARLAK)5. Aşama*Şelpe Tekniği İle Klasik Müzik Eserlerinin ÇalınmasıÖrnek Eser : Fur Elise (Müzik: L. V. BEETHOVEN) (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Örnek Eser : Alla Turca - Türk Marşı (Müzik: W. A. MOZART) (Düzenleme: Erol PARLAK)Beş Bağlama İçin Örnek Eser : Alla Turca - Türk Marşı (Müzik: W. A. MOZART) (Düzenleme: Erol PARLAK)Bölüm Sonu Eserleri:Gül Türküsü (Düzenleme: Erol Parlak Bağlama Beşlisi)Karadeniz Üvertürü (Müzik-Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Gankino Horo (Bulgar Horonu) (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Badinerie: (Müzik: J. S. BACH) (Düzenleme: Dinçer SERİN - Sinan AYYILDIZ)Moonlight Sonata (Ay Işığı Sonatı) (Müzik: L. V. BEETHOVEN) (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Beş Bağlama İçin Örnek Eserler :Macar Dansı (Müzik: J. BRAHMS) (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)Fur Elise (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)İndim Koçbabyı Tavaf Eyledim (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)İstanbul Türküsü (Düzenleme: Erol Parlak Bağlama Beşlisi)Moonlight Sonata (Ay Işığı Sonatı) (Düzenleme: Sinan AYYILDIZ)