Klasik Kemençe
|
 |
Klasik Kemençe Eğitmenleri:
Erhan Bayram
|
TARİHİ
Klasik Kemençe Türk Musikisi tarihi içerisinde ulaşabildiğimiz kaynaklara göre 18. yy’ın 2. yarısına kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Armudi Kemençe, İstanbul Kemençesi, Tırnak Kemençesi yada Üç telli Kemençe gibi isimlerine rastlanmakla beraber ülkemizin dışında ise özellikle enstrümanın tarihi açısından bir çok ortak noktalara sahip Yunanistan’da en çok Politiki Lyra (yun: İstanbul Kemençesi) yada Pear-shaped fiddle (ing: Armudi Kemençe) olarak bilinmektedir. Çok çeşitli yapısal varyasyonları ile beraber balkanlardan ülkenin içlerine ve güneyine doğru uzanan büyük bir alanda varlığa sahiptir ancak bugün sahip olduğumuz Klasik Kemençe, bütün bu alandan beslenen ve o dönemlerin merkez şehri İstanbul’da şekillenmiş ve son halini almıştır. Nasıl İstanbul bir merkez noktası olarak görülüyorsa, Klasik Kemençe de aynı şekilde Kemençe ailesi dediğimiz armudi yapıdaki Kemençelerin merkezi niteliğinde düşünülebilir.
Türk Musikisinde Ney’den sonra insan sesine her açıdan en yakın enstrüman olarak kabul edilir. Bu özelliğinin yanı sıra, oldukça dokunaklı, sakin ve içten bir enstrüman olması ile beraber yeri geldiğinde topluluğun önüne çıkabilen bir ses yapısına sahiptir. İlaveten, beklenmediği kadar zor olması, icraya başlarken umutsuzluk duygusu yaratma olasılığı yüksektir ancak takip eden zamanlarda enstrümanın icracısına ödül verir gibi davranması da kaçınılmazdır.
Kabaca tarif edilirse, iki parçadan oluşan bir yapıya sahiptir. En önemli ve belirgin özelliği asimetrik olarak takılmış 3 tele sahip olmasıdır (akordu: Yegah – Rast – Neva). Yaylı bir enstrümandır ancak tellerine basarak değil, tırnakların tellere yandan teması sureti ile icra edilir. 1 buçuk 2 oktava sahip bir ses sahası vardır ancak 2 buçuk oktava kadar çıkabilme olasılığı mümkündür. Telleri bağırsaktan ve Yegah teli için bağırsak üstü gümüş yada alüminyum sarmalı teller kullanılır, ancak sonraları plastik teller kullanıla geldi. Kuşkusuz bağırsak teller Kemençenin asıl tonunu en güzel ileten tellerdir.
|
| Müfredat |
Müfredat 1. Enstrümanı tanıma: Klasik Kemençe hakkında tarihsel, geleneksel ve teknik bilgiler.Enstrümanın yapısal açıdan anlaşılmasıTutuş pozisyonları (Oturuş ve icra pozisyonları, sağ ve sol el konumları) T. Cemil Bey ve onun Kemençe üzerindeki önemi.
2. İcra başlangıcı Yay icrası egzersizleriKademeli olarak parmak egzersizleriHer iki elin yay ve tel kullanımındaki birlikteliğiGam egzersizleri
3. Etüd İcraları 4. Makam bilgileri ile beraber icraya başlangıç. Ustaların icra örnekleri ve geleneklerinin enstrümana kattıklarını benimsemeye yönelik, çeşitli tavır ve üslup özelliklerinin de uygulanması yönünde çalışmalara geçilmesi. Ayrıca T. Cemil Bey’in ve İhsan Özgen’in icra örnekleri ile beraber tavırsal zenginliklerinin pekiştirilmesi. 5. Türk Müziği eserleri ve Taksim icraları. |
|